فرصت تمام شد؛ روز یازدهم اردیبهشت مهلت ۶۰ روزه عملیات نظامی ایالات متحده علیه ایران تمام شد و امروز دونالد ترامپ در آستانه یکی از حساس‌ترین تصمیم‌های دوران ریاست‌جمهوری خود قرار گرفته است؛ ترامپی که فکر نمی‌‍کرد برای تعیین و تکلیف وضعیت ایران ۶۰ روز یا بیشتر زمان نیاز داشته باشد و به گمان خودش کار در سه چهار روز جمع می‌شود!

بنا به گفته کارشناسان ایران و آمریکا امروز در بن‌بستی فرسایشی گرفتار شده‌اند؛ تهران تلاش می‌کند تنگه هرمز را به اهرم چانه‌زنی برای رفع محاصره و کنار گذاشتن پرونده هسته‌ای تبدیل کند، در حالی‌که ترامپ به‌جای پیروزی سریع، به محاصره‌ای طولانی‌مدت روی آورده است؛ این مسیر، فشار اقتصادی بر ایران را افزایش می‌دهد، اما هزینه‌های انرژی و فشار سیاسی در آمریکا را نیز بالا می‌برد. آمریکایی که باید آنقدر باهوش باشد که بداند تحریم و محاصره اقتصادی حداقل روی ایران و ایرانی‌جماعت آن‌طور که باید و شاید تاثیر ندارد که اگر داشت در این ۴۷ سال اثرا خود را نشان می‌داد.

همین هفته گذشته بود که مقام‌های آمریکایی به روزنامه «وال‌استریت ژورنال» گفتند که دونالد ترامپ به دستیاران خود دستور داده برای اعمال «محاصره‌ای طولانی‌مدت» علیه ایران آماده شوند. این مقام‌ها توضیح داده‌اند که ترامپ قصد دارد منابع نظام ایران را تحت فشار قرار دهد. به نوشته این روزنامه، تصمیم ترامپ مرحله‌ای تازه در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران به شمار می‌رود و این واقعیت را آشکار می‌کند که رئیس‌جمهور آمریکا که همواره به‌دنبال دستیابی به «پیروزی سریع و تضمین‌شده» بود، فاقد راه‌حلی برای این بحران است و عملا در استیصال کامل به سر می‌برد.

مصداق بارز این استیصال هم همین دو خط؛ شبکه الجزیره دیروز شنبه گزارش داد پس از اعلام محاصره بنادر ایران توسط آمریکا، ۸۱ کشتی با عبور از تنگه هرمز، دستور دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا نقض کردند؛ تحلیل داده‌های پایگاه اطلاعات دریایی «مارین ترافیک» نشان می‌دهد که ۵۳ کشتی از کشتی‌هایی که محاصره را شکسته‌اند یا از بنادر ایران می‌آمدند یا به سمت آن‌ها می‌رفتند یا پرچم ایران را حمل می‌کردند. این یعنی دونالد ترامپ هم جنگ را باخت، هم محاصره اقتصادی و هم متحدان اروپایی و آسیایی‌اش را از دست داد.

شواهد نشان داده ترامپ به این جمع‌بندی رسیده که گزینه‌هایی مانند از سرگیری حملات هوایی یا خروج یک‌جانبه از جنگ، در مقایسه با ادامه محاصره، خطر‌های بیشتری در پی دارند. با این حال، تداوم محاصره به معنای طولانی‌تر شدن درگیری است؛ درگیری‌ای که به افزایش قیمت سوخت، کاهش محبوبیت ترامپ در نظرسنجی‌ها و دشوارتر شدن پیروزی جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای منجر شده است؛ اما نکته مهم برای ایران، این است که ترامپ در جنگ با ایران حتی یک درصد هم موفق نشد؛ او فقط توانست قائد امت را به شهادت برساند که در واقع آرزوی رهبر شهید ما را عملی کرد؛ به راستی که حیف بود مردی که ۷۰ سال با زیاده‌‍‌خواهی آمریکا جنگیده بود، در بستر جان به جان‌آفرین تسلیم کند.

امروز ترامپ رسما جنگ را رها کرده؛ تلاش رئیس‌جمهور جمهوری‌خواه آمریکا هم برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی آمریکا است؛ آن هم در شرایطی که دولت او به دلیل نحوه مدیریت این جنگ و پیامد‌های آن با انتقاد‌هایی روبه‌رو شده و محبوبیتش در حال حاضر کاهش یافته است. این مسئله در سایه نگرانی حزب جمهوری‌خواه و رهبران آن مطرح می‌شود؛ نگرانی از این که این جنگ و نتایج آن، در انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر، بر شانس آنان در برابر دموکرات‌ها تأثیر منفی بگذارد؛ جنگ ایران رسما ترامپ و جمهوری‌خواهان را از دنیای سیاست در آمریکا خارج خواهد کرد و امروز ترامپ تمرکز خود را بر بازآفرینی آرای رای‌دهنگانش کرده، رای‌دهندگانی که تقریبا به نصف رسیده‌اند و ترامپ هر روز با یک دروغ جدید سعی در همراه‌کردن آنان با خود دارد.

نظرسنجی‌ها نشان داده‌اند که میزان حمایت از این جنگ از ۳۴ درصد فراتر نمی‌رود. این افت حمایت، فشار‌ها را بر قانون‌گذاران، به‌ویژه جمهوری‌خواهان، افزایش داده است؛ برخی از آنان به‌تازگی مخالفت خود را با ادامه عملیات بدون مجوز رسمی ابراز کرده‌اند. با نزدیک شدن انتخابات، موضع اعضای کنگره محتاطانه‌تر شده؛ زیرا بسیاری از آنان از واکنش رأی‌دهندگان در صورت حمایت از جنگی نامحبوب نگران‌اند. همه این ها را گفتیم تا ثابت کنیم ترامپِ سرمست از پیروزی ار ونزوئلا امروز در باتلاق ایران گیر کرده و هر لحظه هم پایین‌تر می‌رود.

الیزابت وارن، سناتور دموکرات و از چهره‌های سرشناس حزب دموکرات هم در اظهاراتی تند درباره جنگ ایران گفت که ترامپ خود را در گوشه‌ای گیر انداخته و راه خروج پیدا نمی‌کند. قبل از جنگ، تنگه هرمز باز بود و همه چیز درست پیش می‌رفت. حالا همه چیز تعطیل شده است. ترامپ تلاش می‌کند ما را به وضع قبل از جنگ برگرداند! ترامپ گفته آماده از سرگیری بمباران است؛ بهترین جایگزین این است که از آنجا خارج شویم. وارن تاکید کرده که مجلس نمایندگان مسئولیت قانون اساسی خود را انجام نمی‌دهد؛ من می‌خواهم مجلس پا پیش بگذارد و به ترامپ بگوید نه.

با بن‌بست در مذاکرات، برخی تحلیلگران پیش‌بینی کرده‌اند که جنگ ممکن است به یک «درگیری منجمد» یا همان جنگ سرد تبدیل شود که راه حل دائمی برای آن وجود ندارد. این امر می‌تواند مانع از کاهش چشمگیر نیرو‌های آمریکا در خاورمیانه شود.

ایالات متحده در حال حاضر هزینه‌های استراتژیک جدیدی را می‌پردازد؛ از جمله شکاف با متحدان سنتی اروپایی که پیش از آغاز جنگ با آن‌ها مشورتی نشده بود. ترامپ به تندی از شرکای ناتو برای عدم اعزام نیروی دریایی جهت بازگشایی تنگه انتقاد کرده و در هفته گذشته از احتمال کاهش نیرو‌ها در آلمان، اسپانیا و ایتالیا سخن گفته است.

نکته‌ای که همه کارشناسان و سیاستمداران دنیا بر آن صحه می‌گذارند، چه دوست و چه دشمن این است که ترامپ با شروع یک جنگ غیرضروری، خود را در موقعیتی بدون راه خروج گیر انداخته است؛ قبل از جنگ تنگه هرمز باز و همه چیز روی روال معمولی خود بود، اما امروز همه چیز تعطیل شده است؛ بهترین راه، خروج از این باتلاق است؛ اما راه‌حل این خروج گم شده و ترامپ خودش را به در و دیوار می‌کوبد تا آن را پیدا کند، اتفاقی که شاید به بهای از دست رفتن قدرت سیاسی‌اش تمام شود.